شبکه بهداشت و درمان نور
۱۳۹۷ چهارشنبه ۲۸ آذر
br ENGLISH
برنامه ديابت

روز جهاني ديابت

23آبان روز جهاني ديابت گرامي باد

از سال 1991 ميلادي، 14 نوامبر مصادف با 23 آبان ماه (سالروز تولد دکتر فردريک بانتينگ کاشف انسولين) روز جهاني ديابت نامگذاري شده است. در ايران نيز18 سال است که با همکاري وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، و علاقه مندان به بهبود روند درمان ديابت، مراسم روز جهاني ديابت برگزار مي شود. براي امسال و سه سال آينده" آموزش و پيشگيري از ديابت" به عنوان شعار روز جهاني ديابت برگزيده شده که انتخاب اين شعار براي چهار سال آينده ناشي از اهميت آموزش و نقش آن در پيشگيري از ديابت است. پايه درمان ديابت براصل آموزش بنا نهاده و از آنجايي که پايه اساسي پيشگيري نيز، آموزش است  سياست گذاران بايد به گونه اي برنامه ريزي کنند كه بيمه گران هزينه هاي پيشگيري از ديابت را بپردازند تا بتوان از هزينه هاي هنگفت ابتلا به ديابت پيشگيري کرد.
 دراین میان،برنامه كشوري پیشگیری وکنترل دیابت به عنوان یک بیماری شایع با عوارض ناتوان کننده  که برای آن روشهای پیشگیری موثری وجود دارد جهت ادغام درنظام شبکه های بهداشتی درمانی کشورانتخاب گردیده است.شیوع دیابت در کل جمعیت ايران3  %  میباشد.به طور کلی 15%مردان و 30%زنان در معرض خطر هستند.شیوع دیابت در مناطق شهری دو برابر روستایی ودرزنان دو برابر مردان ميباشد.در مناطق روستایی شیوع دیابت برابربا 2/21%،اما درمناطق شهری 5%است.و50% بیماران از بیماری خود مطلع نیستند.

دیابت شیرین چيست؟

دیابت یك اختلال در سوخت و ساز (متابولیسم) بدن است كه در آن یا انسولین به مقدار كافی در بدن وجود ندارد و یا انسولین موجود قادر نیست تا وظیفه خود را به درستی انجام دهد و در نتیجه به علت وجود مقاومت در برابر آن، قند خون بالا مي‌رود. انسولین هورمونی است كه توسط سلول‌های "بتا"واقع در پانكراس (لوزالمعده)ترشح می‌شود و وظیفه اصلی آن كاهش قند خون است. بالا بودن قند خون در دراز مدت باعث بروز عوارض در سیستم قلب و عروق، كلیه‌ها، چشم و سلسله اعصاب می‌گردد. مقدارطبيعي قند خون در افراد سالم  بين mg/dl 70تا100 ودر مبتلايان به ديابت بيش ازmg/dl 126است.چند نوع مشخص دیابت شیرین  وجود داردکه در اثر واکنشهای پیچیدهای که بین عوامل ژنتیکی و فاکتورهای محیطی و شیوه زندگی رخ می دهد بروز می کنند.

انواع ديابت:

شامل ديابت نوع يك، ديابت نوع دو، ديابت بارداري و ساير انواع ديابت مي باشد.

الف) علت دیابت نوع يك كاهش يا فقدان ترشح انسولين توسط لوزالمعده مي باشد. دیابت نوع يك بيشتر در كودكان ونوجوانان وبه صورت حاد و پر سرو صدا با علائم باليني مشخص  شامل پرنوشي، پرادراري وكاهش وزن شروع مي شود. ودرمان اصلي آن فقط دريافت انسولين مي باشد ودر كنار آن رعايت رژيم غذايي مناسب و ورزش كمك كننده بوده ولي جايگزين انسولين نمي شوند.كنترل منظم وروزانه قند خون در پيشگيري از عوارض بيماري بسيار موثر است.

ب)علت دیابت نوع دومقاومت به انسولین  و ياترشح غیر طبیعی انسولین مي باشد.برخلاف ديابت نوع يك، در برخي افراد مبتلا به ديابت نوع 2 هيچ گونه علائم زودرس بيماري ديده نمي شود و ممكن است سال‌ها پس از ابتلا، تشخيص داده نشود. نيمي از اين افراد در زمان تشخيص دچار عوارض مختلف ديابت هستند.عوامل ژنتیکی و فاکتورهای محیطی نظیر تغذیه و فعالیت فیزیکی در بروز آن نقش دارند.

افراد در معرض خطر ديابت نوع دو :

-كل زنان باردار

-افراد با سن بيشتر از 30 سال که دارای عوامل زیر باشند:

اضافه وزن وچاقي (BMIمساوي يابیشتر از 25  )-سابقه خانوادگی دربستگان درجه اول-فشار خون مساوي يا بیشتر از 90/140-درزنان( سابقه دیابت بارداری / دوبار سقط خودبخود يا بيشترويا سابقه تولد نوزاد بالای 4 کیلوگرم- قند خون ناشتامساوي يابيشتر از100وكمتراز126 ميباشد

علائم بالینی ديابت نوع دو شامل :

پرادراري- پرخوريپر نوشي-خشکی دهان- تاری دیدتاخیر در بهبود زخمها عفونتهاي مكرروعودشونده به خصوص عفونتهاي قارچي و نهایتا كما مي باشد.

تشخيص ديابت:

يكي از مهمترين راههاي تشخیصي دیابت ،دو نوبت قند پلا سمای خون وریدی ناشتا مساوی یا بیشتراز mg/dl126 است.

لذا توصيه مي شود دركل افراد در معرض خطر آزمايش قند خون ناشتا انجام شودو براساس نتيجه آن راهنماييهاي لازم توسط پزشک صورت گیرد  .همچنين لازم است در كل خانمهاي باردار غربالگري ديابت بارداري با انجام آزمايش GCTانجام گردد(قندخون ناشتا دربارداري ارزش تشخيصي ندارد )زيرا عدم تشخيص ديابت بارداري با عوارض جدي ومرگ وميرمادر و جنين همراه است .

عوارض ديابت شامل :

الف) عوارض زودرس شامل:1- هيپوگليسمي يا پايين بودن قند خون ، كه در صورت عدم تشخيص ودرمان به موقع منجر به تشنج وكما مي شود2- هيپرگليسمي يا بالارفتن قند خون كه در صورت عدم درمان منجر به كتواسیدوز یا كمای دیابتی مي گرددو یك اختلال مربوط به سوخت و ساز است كه در اثر افزایش میزان قند خون ،كتون ایجاد مي‌شودو سبب گیجی، سستی و بي‌حالی، احساس تشنگی شدید، خستگی و تنگی نفس شده و همچنین در بعضی موارد با اغماء همراه است كه در صورت عدم درمان ممكن است منجر به مرگ فرد شود.

-3عفونت‌های مكرر: هنگامی كه قند خون بالا باشد بدن نمي‌تواند در مقابل عفونت از خود عكس‌العمل نشان دهد و دفاع كندوفرد به درمانهاي متداول مقاومت نشان مي دهديا دچار عفونتهاي مكرر و عود شونده مي شود.عفونتهاي ادراري،پوستي ،زنان 

4- كاهش وزن: در این حالت بدن به جای مصرف گلوكز، از پروتئین‌ها و چربي‌ها استفاده كرده كه این امر باعث كاهش وزن مي‌شود. بيشتر در ديابت نوع يك

ب)در مواردی كه دیابت كنترل نشود عوارض دیررس ظاهر مي‌شود كه مهمترین آنها عبارتند از:

1- عارضه چشمی: كه ممكن است به نابینایی كامل ختم شود(بيماران حتي اگر هيچ مشكل چشمي هم ندارند بايد حداقل سالي يكبار به چشم پزشك مراجعه نمايند(

2- نفروپاتی(بیماری كلیه): كه ممكن است باعث از كارافتادگی كامل كلیه‌ها شود(بيماران بايد حداقل  سالي يكباراز اين نظر بررسي گردند)

3- نوروپاتی (آسیب دیدگی اعصاب): در صورت همراه شدن با مشكلات گردش خون ممكن است موجب ایجاد زخم در پاها شود كه در نهایت به قطع عضو مي‌انجامد.(رعايت بهداشت و مراقبت از پاها و كفش مناسب مي تواند از اين عارضه پيشگيري نمايد)

4- بیماری قلبی- عروقی: كه بر روی قلب و رگهای خونی اثر مي‌گذارد و یا ممكن است به سكته‌ی قلبی (نارسایی قلبی و....) سكته مغزی (یكی از علل اساسی ناتوانی و مرگ در افراد دیابتی) منجر شود(بيماران بالاي 40سال حتي اگر هيچ مشكلي ندارند بايد به متخصص قلب جهت بررسيهاي لازم مراجعه نمايند

درمان ديابت:

درمان دیابت می تواند سیر بیماری را به نحو مطلوبی تغییر داده و از بروز عوارض مزمن ديابت پيشگيري نمايد.

- با توجه به اينكه اضافه وزن و چاقی عامل خطرمهم ابتلا به دیابت می باشد مي توان با کنترل وزن در بیمارانی که دچار اضافه وزن ویا چاقی هستندموجب کاهش خطر ابتلا به دیابت شده وکاهش وزن، عوارض دیابت مثل  افزایش چربی خون وفشارخون رانیز کاهش می دهد.

- ورزش از درمانهای اختصاصی برای دیابت محسوب می شودفعالیت بدنی حداقل 30دقیقه در روز توصیه می شود.قبل از ورزش بیمارباید از نظر شدت عوارض عروق کوچک و بزرگ و فعالیت بدنی مجازبررسی و قند خون بیمار نيز اندازه گیری شود.

- همانطور كه گفته شددر حالي كه قدم اول و درمان اصلي ديابت نوع يك فقط تزريق انسولين مي باشدو عدم دسترسي به انسولين در افراد مبتلا به ديابت نوع 1 موجب مرگ و مير ايشان مي‌شود.

ولي در مبتلايان به ديابت نوع دو طبق دستور پزشك ودرصورت عدم كنترل قند خون با رژيم غذايي و ورزش، درمان دارويي ( مصرف قرص و انسولين ) بايد شروع گردد. با وجود اينكه تاكنون ديابت درمان قطعي نيافته ولي راه‌هاي مؤثري براي كنترل آن وجود دارد. به كمك درمان‌هاي مناسب دارويي و آموزش‌هاي صحيح مراقبت از خود، در كنار داشتن شيوة صحيح زندگي، يك فرد ديابتي مي‌تواند همانند ساير افراد جامعه به زندگي فعال خود ادامه و خطر ايجاد عوارض ديابت را كاهش دهدوطول عمری طبیعی داشته باشد.

 

 

 

1390/10/28
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal