دانشکده بین الملل رامسر
۱۳۹۶ سه شنبه ۲۱ آذر
br ENGLISH
ضرورت و مفاهيم دانش پژوهي

مقدمه

اعضاي هيات علمي در موسسات آموزش عالي در حيطه هاي آموزشي، پژوهشي و خدمات دهي نقش دارند بطوريكه با فعاليت در اين حيطه هاي موجب ارتقاء نظام آموزش عالي و گسترش دانش و علم مي شوند لذا ضروري است فعاليتهاي آنها مورد ارزيابي قرار گرفته و در صورت كسب شايستگي ها و امتيازات مربوطه ارتقاء يابند. هر چند در سالهاي اخير پژوهش دغدغه اصلي اعضاي هيات علمي بوده و تمام تلاش خود را براي پژوهش صرف مي كنند و كمتر در ارتقاء دانش آموزشي نقش دارند به گونه اي كه اين امر موجب افت كيفيت آموزش شده است. براي ارتقاء آموزش لازم است اعضاي هيات علمي با نگاه پژوهشي به امر آموزش بپردازند و در پيشبرد آن نقش موثري داشته باشند. در اواخر دهه 1990 مفهوم جديدي بنام "دانش پژوهي(Scholraship)" توسط ارنست بوير مطرح شد تا آن زمان دانش پژوهي تنها بر كشف دانش و توليد علم بود اما طبق مفهوم بوير حيطه هاي دانش پژوهي در سه مفهوم دانش پژوهي كاربرد، دانش پژوهي ادغام و آموزش نيز مدنظر است. البته تمام اشكال دانش پژوهي با همديگر در تعامل هستند. در تمام اشكال دانش پژوهي ، دانشمند با توانمنديهاي ذهني عرصه هاي دانش را با خلاقانه، آگاهانه و منظم را پيش مي برد و يا آنرا دچار تغيير مي كند. در دانش پژوهي (نوآورانه) آموزشي تنها به كيفيت و كميت آموزشي نگاه نمي كند بلكه فعاليت آموزشي جهت به كار بردن دانش براي حل مشكلات آموزشي و رفع آنها مي باشد كه البته اين فعاليت هاي آموزشي در اختيار صاحبنظران جهت نقد و ارزيابي قرار مي گيرد. در سال 1997 مفهوم دانش پژوهي را بر اساس شش معيار گلاسيك بسط داده شد اين معيارها اهداف مشخص، آمادگي كافي، روش مناسب، نتايج قابل توجه، ارائه موثر و بازتاب نقادانه را براي ارزيابي اين فعاليتهاي نوآورانه ارائه داد. امروزه دانش پژوهي براي ارتقاء اعضاي هيات علمي مورد استفاده قرار مي گيرد.

تعاريف

مقصود از نوآوري (دانش پژوهي) انجام فعاليتي بديع در جهت حل مسأله، گسترش مرزهاي دانش و ورود به عرصه‌هاي جديد است.

فعاليت هاي آموزشي: شامل كليه فعاليت هايي است كه در حوزه آموزش و در سطوح مختلف صورت مي گيرد و شامل تدريس، برنامه ريزي آموزشي، راهنمايي و مشاوره، مديريت و رهبري آموزشي، و ارزيابي فراگيران مي شود:

فعاليتهاي دانش پژوهي و نوآورآنه آموزش پزشكي در راستاي يكي از فعاليتهاي آموزشي مي باشد:

الف- تدريس (Teaching)

-منظور از تدريس هر گونه فعاليتي است كه منجر به يادگيري فراگير شود. اين فعاليت ها شامل تدريس مستقيم (از جمله سخنراني و كار در گروههاي كوچك) و نيز تهيه مواد آموزشي مرتبط مي گردد.

ب- برنامه ريز آموزشي (PlanningCurriculum)

-مقصود تدوين مجموعه اي طولي از فعاليت هاي آموزشي است كه به صورت سيستماتيك طراحي و سازماندهي شده است كه در هر سطحي از آموزش ارائه مي گردد و مورد ارزشيابي قرار مي گيرد مانند طراحي يك دوره آموزشي.

ج- راهنمايي و مشاوره (Advising and/or mentoring)

-عبارتست از برقراري يك رابطه سازنده كه در آن فرد مشاور دستيابي فراگير را به اهداف خود تسهيل مي كند.

د- مديريت و رهبري آموزشي (Educational leadership and administration)

-عبارتست از فعاليت هاي راهبردي كه سبب بهبود برنامه هاي آموزشي و پيشرفت عرصه آموزش مي شود.

و- ارزيابي فراگيران (Learner assessment)

- مقصود تمامي فعاليت هاي مرتبط با ارزيابي دانش، مهارت، و نگرش فراگيران است.

راهنماي نحوه ارائه مستندات مربوط به فعاليت هاي دانش پژوهي آموزشي

فعاليتهاي دانش پژوهي آموزشي در صورتي مي توانند مورد ارزش گذاري قرار گيرند كه بر اساس معيارهاي شش گانه گلاسيك (Glassic) ارائه شوند. زيرا مبناي ارزيابي و داوري اين فعاليت ها معيارهاي گلاسيك (Glassic) است. به اين منظور ضروري است در ارائه مستندات و مدارك مربوط به فعاليت هاي دانش پژوهي به اين معيارها به صورت مشخص اشاره شود تا ارزيابي كنندگان بتوانند در مورد آن به داوري بپردازند. لذا كليه موارد مطرح شده الف و ب بند 6-1 آئين نامه ارتقاء (دانش پژوهي در آموزش) طبق امتياز ذكر شده در اين آيين نامه و بر مبناي معيار گلاسيك امتياز دهي خواهند شد .

لذا مناسب است قبل از ارسال مستندات مربوط به فعاليت دانش پژوهي از اين كه اين موارد در آن ها لحاظ شده است اطمينان حاصل فرماييد. اين معيارها شامل موارد زير است:

1- وجود اهداف واضح (Clear goals)

در مرحله اول اهداف فعاليت آموزشي بايد مشخص باشد در حقيقت در پاسخ به چند سؤال اساسي اين فعاليت آموزشي طراحي و برنامه ريزي گرديده است.

2- آماده سازي كافي (adequate preparation)

آماده بودن تيم مجري يكي از اصول ضروري است دانش تيم، تجربه قبلي آنها و دسترس بودن منابع مورد نياز است.

3- روش معتبر (appropriate methods)

به عنوان استاندارد سوم روش كار خيلي مهم است. به عنوان مثال اگر در حيطه آموزش قرار است ارزشيابي انجام شود آيا از ابزار درست استفاده شده است؟ اگر قرار است دوره جديدي طراحي شود آيا مراحل منطقي طراحي دوره طي شده است؟ در يك جمع بندي كلي مي‌توان گفت در اين قسمت بايستي به اين سؤال مهم پاسخ داد كه آيا متد مورد استفاده جهت انجام اين پروژه مناسب بوده است و آيا ارزشيابي درستي صورت گرفته است؟

4- نتايج مهم (Significant results)

هر فعاليت مهم آموزشي و هر ايده نو در آموزش و هر فرآيند برتر در صورتي حائز اهميت است كه نتايج مهمي را به همراه داشته باشد. به عنوان مثال آيا طراحي روش جديد ارزشيابي، برگزاري دوره جديد سبب ارتقاء كيفيت آموزش گرديده است؟ اين نتايج هم بصورت كمي و هم بصورت كيفي حائز اهميت است.

5- معرفي نتايج مؤثر برنامه به ديگران (Effective communication)

به عنوان استاندارد پنجم تمام فرآيندهاي برتر بايستي به ديگران معرفي شوند آيا در سطح دانشگاه و كشور فرآيند معرفي شده است؟ آيا تجربيات فرد منتقل شده است؟ آيا بقيه همكاران در سطح دانشگاه يا وزارتخانه از تجربه فرد استفاده كرده اند؟ ارائه نتايج در سطح همكاران و دانشجويان و تمام ذينفعان اهميت دارد. شواهد ارائه نتايج مي تواند در سطوح متفاوت باشد: برگزاري كارگاه هاي آموزشي يا ايراد سخنراني در مورد نتايج فعاليت هاي آموزشي صورت گرفته، ارائه نتايج در كنگره هاي علمي، انتشار در مجلات علمي پژوهشي، ثبت فعاليت در وب سايت هايي نظير AAMC Med Portal يا موارد مشابه.

6- برخورد نقادانه (Reflective Critique)

برخورد نقادانه با فرايند بايستي صورت گرفته باشد. نقاط قوت و ضعف از ديد تيم انجام دهنده كار بايستي مشخص باشد همچنين اين نقاط قوت و ضعف توسط ساير افراد نظير (همكاران، دانشجويان و مسئولين و ...) نيز مشخص شده باشد.

1394/08/18
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal