شبکه بهداشت و درمان تنکابن
۱۳۹۷ شنبه ۲۸ مهر
br ENGLISH
date: 1393/11/21 review : 13
آنچه بايد درمورد سرطان بدانيد
دانستي هايي در مورد سرطان

 

آنچه لازم است درباره سرطان بدانيد
What You Need & Know about Cancer an an Overview
مقدمه Introduction
دربارة علل ايجاد و رشد سرطان، دانش محققان روز به روز بيش‌تر مي‌شود و همواره در جست‌وجوي راه‌هاي تازه‌تر و بهتري براي پيشگيري، تشخيص و درمان آن هستند؛ آنها همچنين در جست‌وجوي راه‌هايي هستند كه كيفيت زندگي مبتلايان به سرطان را در دورة درمان و پس از آن بهبود بخشد.
شناخت سرطان
سرطان از سلول‌ها ايجاد مي‌شود كه واحدهاي ساختماني بافت‌ها هستند، بافت‌ها اندام‌هاي بدن را مي‌سازند.
در شرايط عادي سلول‌ها، با توجه به نياز بدن، رشد كرده تقسيم مي‌شوند تا سلول‌هاي جديدي بسازند و هنگامي‌كه سلول‌هاي پير شده مي‌ميرند سلول‌هاي جديد جايگزين آنها مي‌شوند.
گاهي، در اين روند منظم اختلال ايجاد مي‌شود؛ يعني سلول‌هاي جديد زماني كه بدن به آنها نياز ندارد توليد مي‌شوند و سلول‌هاي قديمي‌هم در زماني‌كه بايد، از بين نمي‌روند؛ اين سلول‌هاي اضافي اغلب تشكيل توده‌اي از بافت را مي‌دهند كه تومور ناميده مي‌شود.
اين تومورها مي‌توانند خوش‌خيم يا بدخيم باشند.
تومورهاي خوش‌خيم سرطان نيستند.
اين غدد به‌ندرت خطر جاني دارند.
به‌طور كلي مي‌توان آنها را برداشت و اغلب دوباره رشد نمي‌كنند.
به‌طور كلي سلول‌هاي آن به بافت‌هاي مجاور خود حمله نمي‌كنند.
سلول‌هاي اين غدد به ديگر بخش‌هاي بدن منتشر نمي‌شوند.
تومورهاي بدخيم (سرطاني)
جدي‌تر از تومورهاي خوش‌خيم هستند و معمولاً خطر جاني هم دارند.
در بيش‌تر موارد مي‌توان آنها را برداشت، اما گاهي دوباره رشد مي‌كنند.
سلول‌هاي آن مي‌توانند به بافت‌ها و اندام‌هاي مجاور خود حمله كرده به آنها نيز آسيب برسانند.
سلول‌هاي غدد بدخيم مي‌توانند از يك قسمت به ديگر اندام‌هاي بدن منتشر شوند. سلول‌هاي سرطاني از تومور اصلي (اوليه Primary) جدا شده وارد جريان خون يا دستگاه لنفاوي مي‌شوند؛ اين سلول‌ها مي‌توانند به ديگر اندام‌ها حمله كرده تومورهاي جديدي تشكيل دهند و به آن اندام‌ها آسيب برسانند. انتشار سرطان متاستاز (Metastasis) نام دارد.
عوامل خطر (Risk Factors)
در بيش‌تر موارد پزشكان نمي‌توانند دلايل ابتلا به سرطان را توضيح دهند، اما تحقيقات نشان مي‌دهد برخي عوامل خطر مشخص، احتمال ابتلا به سرطان را افزايش مي‌دهند. در زير برخي عوامل خطر بسيار رايج آمده است:
كهولت سن
دخانيات
اشعة خورشيد
تشعشع يونيزان
برخي مواد شيميايي و مصنوعات خاص
برخي ويروس‌ها و باكتري‌ها
برخي هورمون‌ها
سابقة ابتلا به سرطان در خانواده (توارث)
مشروبات الكلي
رژيم غذايي نامناسب، كمبود فعاليت بدني يا اضافه وزن
از بسياري عوامل خطر فوق مي‌توان اجتناب كرد، اما از برخي ديگر مانند سرطان ارثي نمي‌توان جلوگيري كرد. همة افراد مي‌توانند با اجتناب از عوامل خطر حتي‌المقدور از خود بيش‌تر محافظت كنند.
اگر فكر مي‌كنيد در معرض خطر ابتلا به سرطان قرار داريد، بهتر است با پزشك خود مشورت كرده از او دربارة راه‌هاي كاهش خطر و همچنين انجام مرتب معاينات عمومي سؤال كنيد.
ممكن است چندين عامل مشتركاً باعث تبديل سلول‌هاي طبيعي به سلول‌هاي سرطاني شوند. هنگامي‌كه مي‌خواهيد خطر ابتلا به سرطان را در خود بررسي كنيد، چند نكته را در نظر داشته باشيد:
همه چيز سرطان‌زا نيست.
سرطان از آسيب‌هايي مثل ضرب ديدگي و كبودي ايجاد نمي‌شود.
سرطان مسري نيست و هيچكس از ديگري سرطان نخواهد گرفت، ولي انواع خاصي از ويروس‌ها يا باكتري‌ها ممكن است خطر ابتلا به برخي سرطان‌ها را افزايش دهند.
لزوماً ‌وجود يك يا چند عامل خطر در فرد به معني ابتلا به سرطان نيست و ممكن است بيش‌تر آنهايي كه داراي عوامل خطر در بدن هستند، هرگز سرطان نگيرند.
برخي افراد در برابر عوامل خطر از ديگران حساس‌ترند.
انجام آزمايشات غربالگري (Screening)
برخي از سرطان‌ها را مي‌توان پيش از آنكه در بدن علائمي‌ ايجاد كنند تشخيص داد. آزمايشات براي تشخيص سرطان (يا شرايطي كه ممكن است منجر به سرطان شود) را در مورد افرادي كه علائمي ‌از سرطان در آنها ظاهر نشده است آزمايشات غربالگري (Screening) مي‌نامند.
آزمايشات غربالگري مي‌تواند در تشخيص و درمان زود هنگام برخي از سرطان‌ها به پزشكان كمك كند. و به‌طور كلي، اگر سرطان زود تشخيص داده شود درمانش آسان‌تر و مؤثرتر خواهد بود.
از آزمايشات غربالگري در تشخيص سرطان‌هاي پستان، رحم، روده بزرگ و راست‌روده بسيار استفاده مي‌شود:
در مورد سرطان پستان: ماموگرافي (عكس‌برداري از پستان با اشعه ايكس) بهترين ابزار پزشكان براي تشخيص زودهنگام سرطان پستان است. ماموگرام (Mammogram)، تصويري از سينه است كه به‌وسيله اشعه ايكس گرفته مي‌شود. به بانوان بالاي چهل سال توصيه مي‌شود حداقل هر يك يا دو سال يكبار ماموگرام انجام دهند. بانواني كه خطر ابتلايشان به سرطان پستان از حد متوسط بالاتر است، بهتر است دربارة انجام ماموگرام پيش از 40 سالگي و تعداد دفعات آن‌ با پزشك خود مشورت كنند.
در مورد سرطان گردن رحم: از آزمون پاپ‌اسمير براي بررسي سلول‌هاي گردن رحم استفاده مي‌شود؛ پزشك ابتدا از سلول‌هاي رحم نمونه‌برداري مي‌كند و سپس در آزمايشگاه اين نمونه براي تشخيص سرطان، يا تغييراتي كه ممكن است به سرطان منجر شود (از جمله تغييراتي كه ممكن است بر اثر ويروس پاپيلوم انساني – مهم‌ترين عامل ايجاد سرطان گردن رحم- ايجاد شده باشد )، بررسي مي‌شود. بانوان بايد سه سال پس از ازدواج (داشتن آميزش جنسي) يا پس از 21 سالگي (هر كدام زودتر پيش آمد)، آزمون پاپ‌اسمير را انجام دهند. بيش‌تر بانوان بايد دست كم هر سه سال يكبار اين آزمايش را انجام دهند.
در مورد سرطان روده بزرگ و راست‌روده: آزمون‌هاي غربالگري براي تشخيص پوليپ ، سرطان يا ديگر ناراحتي‌هاي روده بزرگ و راست‌روده،مورد استفاده قرار مي‌گيرد. افراد بالاي 50 سال حتماً بايد مورد آزمايشات غربالگري قرار گيرند؛ افرادي هم كه خطر ابتلايشان به سرطان روده بزرگ و راست‌روده، بالاتر از حد متوسط است، بهتر است پيش از 50 سالگي، درباره انجام اين آزمايشات و دفعات آن با پزشك خود مشورت كنند.
آزمون خون مخفي مدفوع (Fecal Occult Blood Test): گاهي اوقات توده سرطاني يا پوليپ، خونريزي مي‌كند. اين آزمايش مي‌تواند مقادير بسيار اندك خون را در مدفوع مشخص كند.
آندوسكوپي سيگموييد: در اين روش، پزشك داخل راست‌روده و قسمت تحتاني روده بزرگ را با يك لوله مخصوص به نام سيگمويدوسكوپ  (Sigmoidoscope) معاينه مي‌كند؛ معمولاً پزشكان مي‌توانند با اين لوله پوليپ‌ها را هم بردارند.
آندوسكوپي رودة بزرگ (كولنوسكوپي): در اين روش، پزشك داخل راست‌روده و تمام روده بزرگ را با استفاده از لوله مخصوص و بلندي به نام كولنوسكوپ (Colonoscope) معاينه مي‌كند. پزشكان در اين روش هم مي‌توانند پوليپ‌ها را بردارند.
تنقيه باريوم با وضوح دوگانه (Double-contrast Barium Enema): اين آزمايش شامل چندين بار عكسبرداري با اشعه ايكس از روده بزرگ و راست‌روده است؛ بيمار را با محلول باريوم تنقيه كرده سپس هوا را به درون راست‌روده پمپاژ مي‌كنند. وجود باريوم و هوا در روده‌ها موجب بالا بردن كيفيت عكس‌ها مي‌شود.
معاينه راست‌روده با انگشت (Digital Rectal Exam): معاينه راست‌روده معمولاً يكي از معاينات اولية باليني است. پزشك متخصص دستكشي طبي به دست كرده، آن را چرب مي‌كند و با انگشت به معاينه درون مقعد مي‌پردازد تا نواحي غيرعادي را شناسايي كند. معاينه راست‌روده با انگشت فقط امكان معاينه پايين‌ترين قسمت راست‌روده را مي‌دهد.
علائم سرطان (Symptoms)
سرطان علائم زيادي دارد كه برخي از آنها در زير آمده‌اند:
وجود توده يا ضخيم‌شدگي در پستان يا ديگر قسمت‌هاي بدن
رشد خال جديد يا تغييراتي در خال قديمي
زخمي‌كه التيام نمي‌يابد
خشونت در صدا يا سرفه‌اي كه از بين نمي‌رود
تغييراتي در اجابت مزاج يا دفع ادرار
ناراحتي پس از خوردن غذا
وجود مشكلاتي در بلع
افزايش يا كاهش بي دليل وزن
ترشحات يا خونريزي‌هاي غير منتظره
احساس ضعف يا خستگي شديد
در بيش‌تر مواقع اين علائم، به معني وجود سرطان نيستند همچنين ممكن است به دليل وجود تومور خوش‌خيم يا دلايل ديگر باشند و تنها پزشك مي‌تواند در اين مورد نظر دهد. شخصي كه اين علائم يا تغييرات ديگري در او مشاهده شود بايد هر چه سريع‌تر به پزشك مراجعه كند تا مشكلاتش تشخيص داده شده درمان شود.
معمولاً سرطان در مراحل اوليه درد ندارد؛ با مشاهدة برخي از اين علائم فوراً به پزشك مراجعه كنيد و صبر نكنيد تا درد شروع شود.
رفرنس:موسسه تحقيقات، درمان و آموزش پزشكي –سايت مركز جامع سرطان بنياد امور بيماريهاي خاص
آنچه بايد درمورد سرطان بدانيد
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal