۱۳۹۹ چهارشنبه ۷ آبان
تغییر سایز متن
-
+
انتخاب رنگ
معرفي
 

مركز مطالعات جمعيتي كوهورت مازندران مجري طرح مطالعه همگروهي آينده نگر مي باشد.

كه اين مطالعه در 2 مرحله انجام ميگيرد:

مرحله اوليه: انجام مطالعه پايلوت بصورت توصيفي مقطعي براي امكان سنجي انجام مطالعه هم‌گروهي (ارزيابي ميزان مشاركت مردم در طرح، بررسي مراحل اجرايي طرح، ارزيابي توان لجستيك و تجهيزاتي و پرسنلي طرح، و همچنين برآورد دقيق‌تر هزينه‌هاي اجرايي طرح).

مرحله دوم: مطالعه هم‌گروهي آينده‌نگر كه خود شامل سه مرحله است: ورود افراد به مطالعه (Enrolment) و انجام ارزيابي‌هاي طراحي شده (Risk assessment) و پيگيري افراد براي ابتلا به بيماريهاي مزمن مورد بررسي (Follow up and outcome assessment) انجام خواهد شد.

در منطقه شهري (مركز بهداشتي درماني شماره 5)، تعداد 1000 نفر افراد با سن 35 تا 70 ساله كه بيش از 6 ماه در منطقه سكونت دارند خوشه‌گيري سيستماتيك وارد مطالعه خواهند شد. در اين مركز با استفاده از ليست خانوار جمعيت منطقه و با مراجعه تيم دعوت كننده به آدرس آنها افراد واجد شرايط براي شركت در مطالعه دعوت مي‌شوند. اگر زمان مراجعه به يك خانه فردي در منزل نباشد با مراجعه مجدد به درب منزل وي با ايشان تماس گرفته و به مطالعه دعوت مي‌شود. اين كار حداقل 2 بار و به فاصله 2 هفته صورت مي‌گيرد.

در هر دو منطقه روستايي و شهري اگر افراديكه دعوت مي‌شوند اطمينان براي خروج از منطقه مطالعه قبل از يك سال داشته باشند يا عدم تمايل آنها براي شركت در مطالعه، وارد مطالعه نخواهند شد. قبل از شروع اين مرحله جلسات توجيهي و آموزشي در مورد هدف از انجام كار و نتايج احتمالي آن براي بهورزان، كاركنان مراكز بهداشتي درماني و ساكنين برگزار مي‌شود

مرحله دوم: مطالعه هم‌گروهي آينده‌نگر:

در منطقه شهري نيز از افراد با سن 35 تا 70 ساله كه بيش از 6 ماه در منطقه سكونت دارند وارد مطالعه خواهند شد. بر اساس ليست خانوارهاي منطقه شهري ساري و با مراجعه تيم دعوت كننده به آدرس آنها افراد واجد شرايط براي شركت در مطالعه دعوت مي‌شوند.

در مناطق شهري نيز طي جلسه‌اي پزشك خانواده شهري، كارشناسان مركز بهداشتي درماني شهري در مورد اجراي طرح توجيه خواهند شد. پس از تشكيل تيمهاي دعوت كننده افراد (يك رابط بهداشتي و يكي از همكاران مركز بهداشتي درماني) ضمن حضور در محل هدف مطالعه براي هريك از افراد واجد شرايط توضيح داده شده و از آنها براي حضور در مركز بهداشتي درماني شماره 5 شهري براي شركت در مطالعه دعوت بعمل مي‌آيد. شرايط شركت در مطالعه را به همه افراد اعلام (ناخن‌هاي پا را در يك هفته قبل نگيرند و همراه خود شناسنامه و دفترچه بيمه و داروهايي را كه به هر دليلي مصرف مي‌نمايد بياورند) و صبح روز قبل از حضور نيز با تماس تلفني يا ارسال پيامك به افراد يادآوري خواهد شد.

قبل از شروع اين مرحله جلسات توجيهي و آموزشي در مورد هدف از انجام كار و نتايج احتمالي آن براي پزشكان و كاركنان مراكز بهداشتي درماني برگزار مي‌شود.

جمع‌آوري داده‌ها:

پرسشگري و معاينات:

در هر دو مرحله پايلوت امكان سنجي و مطالعه هم‌گروهي آينده‌نگر جمع آوري داده ها به شكل زير در مناطق انجام خواهد شد.

تيم جمع‌آوري داده‌ها شامل منشي، پزشك عمومي، كارشناس آزمايشگاه، كاردان بهداشت خانواده يا ماما، كارشناس تغذيه و نماينده مركز كوهورت مازندران بوده و طبق برنامه از پيش تعيين شده در مركز بهداشتي درماني مستقر خواهد شد. اين افراد در دوره آموزشي براي پرسشگري و اجراي طرح شركت كرده و بصورت اجراي نقش تمرين كرده‌ و آمادگي لازم را بدست آورده‌اند.

1-     منشي تيم نام شركت كنندگان در طرح را يادداشت ‌نموده و ضمن توضيح مجدد طرح به اخذ رضايت‌نامه از آنان مي‌پردازد. منشي تيم اطلاعات صفحة اول پرسشنامه را شامل اسم، آدرس، محل سكونت، نژاد، وضعيت تأهل، سطح سواد، شغل، مدت استخدام و شماره تماس را پرسشگري و وارد پرسشنامه مي‌كند. در هنگام ثبت نام اوليه، از هريك از شركت كنندگان شماره تماس همراه و ثابت كرفته خواهد شد. همچنين شماره تماس دو نفر از اعضاي خانواده، همسايه ها و يا دوستان نزديك او نيز ثبت خواهد شد.

2-     سپس افراد به پزشك عمومي تيم معرفي مي‌شوند و پزشك در مورد ساير سئوالات مربوطه در پرسشنامه با افراد مصاحبه مي‌كند. ابتلا به بيماري هاي جدي پزشكي، جراحي ها و نيز سابقه بستري در بيمارستان (در صورت وجود، با ذكر مدت بستري شدن و نام بيمارستان)، سابقه خانوادگي NCDs به همراه اطلاعات مرتبط با عوامل خطر بيماريهاي غيرواگير (تغذيه، تحرك بدني، سيگار و ساير رفتارهاي پر خطر) توسط پزشك مورد سوال قرار خواهد گرفت. پس از انجام معاينه دهان و گرفتن فشار خون (بازويي و فشار سيستوليك مچ پا براي بيماري عروق محيطي)، آنان را به واحدهاي ديگر معرفي مي‌نمايد. در صورتي كه فرد علائمي به نفع بيماريهاي مورد بررسي دااشته باشد توسط پزشك خانواده به كلينيك تتخصصي باغبان معرفي مي‌شود تا تحت اقدامات تشخيصي درماني با پرداخت 5% قرانشيز قرار گيرد.

3-     كاردان بهداشت خانواده در اتاق مستقلي با افراد مصاحبه مي‌كند و ضمن اندازه‌گيري شاخص هاي تن سنجي ( قد، وزن، دور كمر، دور لگن، ارتفاع نشسته/طول پا، در صد چربي بدن) در مورد سطح اجتماعي ـ اقتصادي افراد به مصاحبه مي‌پردازد. تاريخچه باروري شامل تعداد همسر، تعداد زايمان، سابقه شيردهي، منارك، منوپوز، استفاده از قرص‌هاي خوراكي پيشگيري از بارداري، استفاده از HRT، هيستركتومي نيز سوال خواهد شد. وزن زمان تولد نيز سوال مي‌شود.

 

4-    سپس فرد به اتاق پرسشگر تغذيه معرفي مي‌شود. پرسشگر تغذيه سئوالات پرسشنامه Food Frequency را در تعدادي از افراد مورد مطالعه انجام خواهد داد كه به شكل تصادفي انتخاب مي شوند. همچنين از روش يادآمد 24 ساعته طي دو روز متوالي نيز استفاده خواهد شد. اين پرسشنامه شامل سوالاتي است كه مصرف نان و غلات، گوشت و فرآورده هاي لبني، روغن ها، شيريني جات، حبوبات، سبزيجات، ميوه جات و ادويه جات و روش هاي پخت و پز را توسط افراد بررسي مي‌كند.

5-     سپس فرد جهت اخذ نمونه‌هاي بيولوژيكي شامل خون، ناخن، ادرار، مدفوع و مو به آزمايشگاه معرفي مي‌شود. در آزمايشگاه پانزده ميلي‌ليتر خون وريدي با رعايت اصول علمي (جهت آزمايشات جدول شماره 1) از فرد گرفته و داخل يخچال مركز بهداشتي ـ درماني يا كلمن پر از يخ قرار داده مي­شود. جواب هماتوكريت و گروه خوني بلافاصله به فرد داده مي‌شود. همچنين 25 ميلي‌ليتر ادرار، نمونه بزاق، مدفوع و حتي‌الامكان نمونه‌هاي ده ناخن از فرد گرفته مي‌شود و در حدود يك مساحت يك در يك سانتي‌متري از موهاي ناحيه پشت سر از محل رويش در يك پاكت جمع‌آوري مي‌شود. پس از نمونه‌گيري به افراد شركت كننده در طرح آب ميوه و كيك داده مي‌شود. تخمين زده مي شود كه اين مراحل براي هر فرد تا 90 دقيقه به طول انجامد.

روش پيگيري:

پس از گذشت 6 ماه از ورود هر فرد به مطالعه يك كاردان يا رابط بهداشتي آموزش ديده مرحلة پيگيري را براي وي انجام مي‌دهد. اين مرحله بعد از 12 ماه نيز تكرار مي­شود. فرد مسئول براي پيگيري افراد ساكن در شهر به منزل فرد و براي پيگيري افراد ساكن در روستا به بهورز آن روستا مراجعه مي­كند. ابتدا در مورد اين‌كه فرد مورد نظر زنده است يا خير سئوال مي‌نمايد. پيامدهاي مورد بررسي شامل:

1-     بيماري هاي قلبي-عروقي شامل (آنژين، MI، سكته مغزي، آريتمي‌ها و مرگ ناشي از آنها

2-     سرطان‌ها و مرگ ناشي از آنها

3-     بيماري‌هاي مزمن كبد، ريه، كليه، سيستم عصبي مركزي و يا مرگ ناشي از آنها

4-     بيماري ديابت يا سندروم متابوليك

5-     مرگ به هر علتي ديگري از قبيل برق‌گرفتگي، تصادف با وسيلة نقليه، آتش سوزي، حمله حيوانات، غرق شدن، سقوط از ارتفاع، خودكشي و يا ... نيز مورد بررسي قرار خواهد گرفت. اگر فرد فوت شده باشد علت مرگ وي از اطرافيان سئوال مي‌شود.

در مرحله دوم پس از گذشت يك سال از ورود هر فرد به مطالعه مرحلة پيگيري براي وي انجام خواهد شد و اين مرحله هر سال يكبار و به مدت 5 سال ادامه مي‌يابد.

 

تاریخ به روز رسانی:
1397/11/13
تعداد بازدید:
540
ساري ، ميدان امام (ره) سه راه جويبار ، ابتداي بزرگراه ولي عصر (عج) ، دانشگاه علوم پزشكي مازندران
| Copyright © 2015 Mazums.ac.ir . All rights reserved
Powered by DorsaPortal