معاونت بهداشتی
۱۳۹۹ سه شنبه ۱۷ تير
تاریخ: 1395/09/28 تعداد بازدید: 411
مصاحبه اختصاصي سركار خانم دكتر زهرا عبدالهي- مدير دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت و درمان
وي كه در گردهمايي فلوشيپ منطقه اي مديريت بهداشتي درماني ستادي شهرستانهاي استان شركت كرده بود،طي مصاحبه اختصاصي در خصوص تغذيه كشور در استان با روابط عمومي معاونت بهداشتي گفتگو كرد

مصاحبه اختصاصي سركار خانم دكتر زهرا عبدالهي- مدير دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت و درمان

وي كه در گردهمايي فلوشيپ منطقه اي مديريت بهداشتي درماني ستادي شهرستانهاي استان مازندران شركت كرده بود،طي مصاحبه اختصاصي در خصوص تغذيه كشور در استان با روابط عمومي معاونت بهداشتي گفتگو كرد.

روابط عمومي:وضعيت امنيت غذايي را در استان مازندران چطور مي بينيد؟

به لحاظ امنيت غذايي مطالعه اي كه در كشور انجام شده مطالعه سمپاد است يعني سامانه ملي پايش امنيت غذايي كشور. كه در كشورما به تفكيك استان ها انجام شده و تصويري كه از امنيت غذايي داريم استان مازندران يكي از استان هايي است كه به لحاظ امنيت غذايي در وضعيت خوب و مطلوبي هست مشكلي كه در اين استان داريم مشكل ناامني غذا نيست مشكل استان مازندران شيوع بالاي اضافه وزن و چاقي است كه در واقع بدليل اضافه دريافت انرژي، مواد قندي، مواد چرب، غذاهاي سرخ شده، فست فودها و ... است.

چالش هاي مهم تغذيه استان مازندران چيست؟

استان مازندران مثل بقيه استان ها چالشي كه دارد مصرف زياد نمك است مخصوصاً كه در اين استان غذاهاي نمك سود هم مصرف مي شود مثل ماهي شور، ماهي دودي، مصرف زياد مواد قندي، شيريني ، نوشابه هاي گازدار، فست فودها از مشكلات عمده است و با اينكه استان مازندران، استاني است كه دسترسي به ميوه و سبزيجات زياد است نسبت به استان هاي ديگر اما متاسفانه مصرف آن در بين مردم كافي نيست. يعني مردم نسبت به سبد مطلوب غذايي مصرف كمي دارند (در مورد ميوه جات و سبزيجات)

در كنار اين چالش ها در استان مازندران به لحاظ كمبود ريز مغذي ها (آهن و روي) (كه با مشكل مواجه بود) طي 10 سال گذشته ارتقا قابل ملاحظه اي داشته است و همچنين بطور چشمگيري كاهش كم خوني در كودكان و مادران باردار و همه گروه هاي سني را داشتيم(بر اساس بررسي هاي كشوري كه انجام شد) و همچنين مشكل كمبود روي هم بطور قابل ملاحظه اي كاهش يافته اما براي كمبود vit D همچنان مشكل داريم و در همه گروه هاي سني شيوع بالايي دارد.

 

 

جايگاه تغذيه را درطرح تحول سلامت چطور مي بينيد؟

تغذيه بدليل اينكه نقش خيلي مهمي در پيشگيري از بيماري هاي غير واگير دارد در طرح تحول سلامت يكي از 15 برنامه اصلي، برنامه بهبود و اصلاح تغذيه مردم است (به عنوان برنامه اصلي) و خوشبختانه در قالب اين برنامه در حال حاضر تغذيه يكي از برنامه هاي اصلي است و در راستاي اين هدف كارشناسان تغذيه كه در مراكز جامع خدمات سلامت بكارگرفته شده اند نقش موثري داشته اند و خوشبختانه در استان مازندران ظاهراً 40 كارشناس تغذيه مشغول به كار شده اند كه نقش مهمي در ارتقاء سلامت مردم داشته و خواهند داشت چون در حال حاضر با وجود كارشناسان تغذيه، دسترسي مردم به خدمات تغذيه اي، آموزش تغذيه، مشاوره تغذيه، تنظيم برنامه غذايي براي مواردي مثل بيماري هاي ديابت، قلبي عروقي ، اضافه وزن و چاقي، فشار خون بالا بيشتر شده است.

قطعاً با توجه به اينكه تغذيه مهم ترين ريز فاكتور بيماري هاي غيرواگير است وجود كارشناسان تغذيه و ارائه خدمات تغذيه اي در قالب طرح تحول مي تواند نقش مهمي در پيشگيري وكاهش شيوع بيماري هاي غيرواگير داشته باشد.

اولويت برنامه هاي تغذيه در مازندران از ديدگاه دفتر بهبود تغذيه جامعه چيست؟

اين استان يكي از استان هايي است كه بالاترين شيوع اضافه وزن را دارد و طبيعتاً الگوي نامناسب غذايي و در كنار آن تحرك ناكافي اين مسئله را بوجود آورده است. حتي در بين كودكان كشور و كودكان زير 2 سال كشور، بيشترين مشكل مربوط به استان هاي مازندران وگيلان است. بنابراين استان مازندران بايد اولويت را روي بحث كنترل چاقي قرار دهد و البته طبق گزارشاتي كه آقاي دكتر اعرابي ارسال كرده اند كارهاي خوبي در زمينه كنترل و توقف چاقي شروع شده و در حال اجرا مي باشد كه قطعاً بايد ادامه پيدا كند.

در جهت مصرف كمتر قند، نمك و چربي و استفاده بيشتر از ميوه و سبزيجات چه توصيه هايي را در اين خصوص داريد؟

سرمايه گذاري بيشتر روي بچه ها در اين زمينهنتايج خوب و بهتري نيز خواهد داشت چون بچه ها خصوصا بچه هاي زير 5 سال اصلاً بلد نيستند ميوه وسبزي بخورندبه عنوان مثال اگر شما به بچه اي كاهو بدهيد اصلاً بلد نيست كه بايد اونو چكار كنه! بچه ها بايد در اين زمينه تشويق شوند. ما در جهت اين امر مكاتبه هايي با بهزيستي داشتيم و آموزش هايي براي مربيان بهزيستي صورت گرفته كه براي مهد كودك ها آموزش و برنامه هايي در جهت ترويج اين مهم انجام بشودمثلاً اگر در مهد كودك غذا پخت مي شود به همراه سبزيجات باشد يا ميان  وعده بچه ها ميوه در نظرگرفته شود. چون بچه ها عادت نكرده اند كه ميوه وسبزي بخورند و البته بايد در كنارش تنوع هم باشدمثلاً هر روز يك نوع از ميوه يا سبزي در اختيار بچه ها قرار گيرد مثل هويج، كاهو، خيار، گوجه فرنگي، لبو و... ذائقه بچه ها بايد با اين مواد عادت داده شود. حتي دانش آموزان هم در مورد خوردن ميوه و سبزي مقاومت دارند و غذاهايي كه با سبزي تهيه مي شود را دوست ندارند مثلاً شايد سبزي پلو را نخورند ولي پلوي سفيد را بخورند.

نقش ارگان ها در امنيت غذايي چيست؟

امنيت غذايي مسئله اي چند بعدي استكه بخش هاي مختلفي درگير آن هستند. براي مثال توليد و يا همان دسترسي فيزيكي به غذا مهم است كه در اين مورد مسئوليت با جهاد كشاورزي است. مسئله مهم ديگر قيمت غذا و دسترسي اقتصادي است كه مسئوليت آن با بخشي است كه سياست هاي قيمت گذاري و يارانه هاي غذايي را دنبال مي كنند و تمام اقداماتي كه بايد براي جلوگيرياز نوسان قيمت انجام شود مهم است كه البته اين مسئله به عهده وزارت بهداشت نيست.

وقتي صحبت از فرهنگ و سواد تغذيه اي ميشود يعني تمام بخش هايي كه روي آموزش كار مي كنند نقش دارند مثل آموزش و پرورش، نهضت هاي سوادآموزي كه با زنان و مادران و افراد بي سواد كار مي كنند، در دانشگاه ها براي دانشجويان پزشكي و پيراپزشكي آموزش تغذيه را داريم و دانشجويان رشته هاي مثل برق، عمران، مكانيك و ... اطلاعي  در زمينه غذا، سبزيجات و... ندارند براي مثال اگر از اين دانشجو سوال شود كه آيا گوجه فرنگي جزء سبزيجات هست يا نه، نمي دانند. به همين جهت صحبت هايي با وزارت علوم شده است كه تمهيداتي در اين زمينه اتخاذ گردد. حتي خود وزارت بهداشت هم اقداماتي كه انجام مي دهد اگر همه بخش هايش با هم همكارينمايند نتيجه بهتري خواهد داشت. براي مثال كارهايي كه سازمان غذا و دارو انجام ميدهد درمورد food safety مهم است كه غذايي كه به دست مردم مي رسد ايمن باشد و آلوده به سموم، فلزات سنگين، باقيمانده آنتي بيوتيك ها و هورمون ها نباشد  كه اگر food safety  رعايت نشود امنيت غذا به خطر مي افتد.

اگر بچه ها واكسينه نشوند دچار بيماري هاي عفوني مي شوند و اين عفونت دقيقاً به دليل ارتباط با سوء تغذيه در سيكل سوء تغذيه مي افتد.براي مردم همه خدمات بهداشتي درماني بايد در كنار هم انجام شوند (بخش هاي توليد، آموزش، دسترسي اقتصادي يارانه هاي غذايي، درآمد، اشتغال زايي و...)در سند ملي تغذيه گفتيم كه براي برقراري امنيت غذايي بايد در قالب توانمندسازي جوامع محلي اين پروژه ها انجام شود. براي اشتغال زايي كاري صورت گيرد. در واقع مردم شغلي داشته باشند كه درامدشان بيشتر شود كه اين مسئله كمك مي كند به بهتر شدن وضعيت امينت غذايي كشور.به طور خلاصه اين مسئله يك مقوله كاملاً بين بخشي است كه اگر همه بخش ها با همكاري هم كار كنند براي امنيت غذايي نتيجه بهتري خواهد داشت.

چه برنامه هايي در دفتر بهبود تغذيه در دست اجرا است؟

در سند ملي تغذيه و امنيت غذايي كه 2 سال قبل تدوين شد و به همه دانشگاه هاي كشور ارسال گرديد با محوريت استاندار و فرماندار و تشكيل كارگروه هاي بين بخشي كه همه بخش هاي توسعه در اين كارگروه عضو هستند همه استان ها موظف اند برنامه عملياتي تغذيه و امنيت غذايي را در قالب سند تدوين كنند و متناسب با وظايف و انتظاراتي كه براي هر بخش در سند محورهاي مختلف امنيت غذاييتعريف شده است.

در سيستم بهداشت، در شبكه هاي بهداشت و درمان كشور اولويت برنامه ها اضافه وزن و چاقي است و اصلاح الگوي مصرف غذايي مردم و كاهش مصرف قند و نمك و چربي و افزايش مصرف سبزي و ميوه و غلات سبوسدار و حبوبات: جزء اهداف راهبردي استد كه در جهت اصلاح الگوي مصرف غذايي مردم با نگاه يا هدف پيشگيري و كاهش شيوع بيماري هاي غيرواگير كه در اولويت كار ماستو اقداماتي كه در اين مورد انجام مي شود يكي بسيج هاي آموزش همگاني با كمك همه بخش ها است از جمله آموزش سلامت، تغذيه، غيرواگير و سلامت خانواده كه همه بايد با هم براي فرهنگ سازي تغذيه كار كنند. در قالب طرح تحول براي كاهش و پيشگيري از بيماري هاي غيرواگير بحث آموزش و مشاوره رژيم درماني براي 4 بيماري اصلي يعني ديابت، قلبي عروقي، چربي خون بالا، فشار خون بالا، در اولويت برنامه هاست در قالب بسته هاي خدمتي كه نوشته شده اند و آموزش هايي كه داده شده و البته در كنار اين آموزش ها، پيشگيري و كنترل كمبود ريز مغذي ها جزء اولويت هاست مثلاً vit D يك اولويت است و اقداماتي بايد براي كاهش كمبود vitD انجام شود.

 

مصاحبه اختصاصي سركار خانم دكتر زهرا عبدالهي- مدير دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت و درمان
Powered by DorsaPortal